Zapalenie ucha zewnętrznego – przykra dolegliwość, której nie można ignorować
1.06.2021
Zdrovit

Zapalenie ucha zewnętrznego potrafi skutecznie uprzykrzyć życie.

Zaczerwienienie, ból, swędzenie, pojawiające się obrzęki, a nawet gorączka [1] utrudniają codzienne funkcjonowanie. Jakie są przyczyny zapaleń? Kto szczególnie jest na nie narażony? Czy nasz styl życia ma jakieś znaczenie i co możemy zmienić, by uniknąć lub zredukować występowanie tej dolegliwości? Co przynosi ulgę w przypadku wystąpienia tego problemu?

Co powoduje zapalenie ucha zewnętrznego?

Ucho zewnętrze składa się z małżowiny usznej i przewodu słuchowego zewnętrznego, na którego końcu znajduje się błona bębenkowa. Te części ucha narażone są na infekcje bakteryjne, wirusowe i grzybicze, które skutkować mogą bardzo nieprzyjemnymi objawami. W przypadku małżowiny usznej często za infekcje odpowiadają bakterie gronkowca złocistego lub pałeczki ropy błękitnej. Innym patogenem wywołującym zapalenia w tym obszarze organizmu jest wirus półpaśca i ospy wietrznej (Varicella-Zoster), który manifestując się na powierzchni ucha zewnętrznego, przybiera formę półpaśca usznego [2]. Do 10% zapaleń może być spowodowanych czynnikami grzybiczymi. W przypadku zapalenia przewodu słuchowego zewnętrznego ryzyko problemu zwiększają choroby ogólnoustrojowe (immunosupresja, awitaminozy czy cukrzyca), a bezpośrednią przyczyną są bakterie z rodziny Streptococcus Staphylococcus. Zapaleniom sprzyjają takie choroby skóry jak AZS (atopowe zapalenie skóry), łuszczyca, świerzbiączka czy liszaj rumieniowaty.

 

Kto jest szczególnie narażony na zapalenie ucha zewnętrznego? Jak zredukować ryzyko zapalenia?

Niektóre z naszych zachowań oraz styl życia mogą wpływać na to, jak często i czy w ogóle przyjdzie nam zmagać się z zapaleniami ucha zewnętrznego. Nie bez powodu, ostre zapalenie zewnętrznego przewodu słuchowego jest nazywane „uchem pływaka”. To określenie wynika z faktu, że na takie zapalenie szczególnie narażone są osoby, które regularnie moczą uszy. Będą to przede wszystkim ludzie regularnie korzystający z basenu i zawodowi pływacy. Problem może jednak dotknąć też każdego, kto regularnie myje uszy z wykorzystaniem wody, ale niezbyt dokładnie je osusza. Pływakom zalecane jest korzystanie z zatyczek do uszu podczas aktywności w basenie oraz pływanie w miejscach, w których jakość wody nie budzi wątpliwości.

Również zbyt dokładne usuwanie woskowiny usznej, która jest naturalną barierą ochronną organizmu, sprzyja częstszym infekcjom – zwłaszcza w obszarze przewodu słuchowego zewnętrznego. Dlatego zawsze powinno pozostawiać się jej część wewnątrz kanału słuchowego. Nie wszystkie środki wykorzystywane do higieny (mydła czy żele myjące) mogą być stosowane do czyszczenia uszu – wiele z nich może podrażniać delikatny naskórek ucha. Najbezpieczniej jest nie wykorzystywać agresywnych detergentów do czyszczenia uszu – wystarczy woda, łagodne środki myjące, oraz np. środki w sprayu rozrzedzające woskowinę, dzięki czemu można usunąć jej nadmiar. Mogą to być preparaty zawierające np. emolient PPG-8, oleje roślinne lub parafinę,

 

Nosisz aparat słuchowy lub używasz słuchawek? Czyść je starannie

Osoby korzystające z aparatów słuchowych lub długotrwale słuchające muzyki przy użyciu słuchawek  powinny szczególnie dbać o higienę wprowadzanych do uszu urządzeń. Zatkane uszy utrzymują bowiem wyższą wilgotność, która sprzyja infekcjom – dlatego tak ważne jest usuwanie bakterii i grzybów, osadzających się na słuchawkach i aparatach. Zapaleniom może sprzyjać też antybiotykoterapia – najczęściej wówczas mamy do czynienia z infekcją grzybiczą. Również mieszkanie w kraju o wilgotnym klimacie lub praca w pomieszczeniach o dużej wilgotności czy zapyleniu mogą sprzyjać powstawaniu zapaleń. Tu pomocne może okazać się stosowanie jednorazowych zatyczek do uszu i dbanie o higienę narządu słuchu.

Co może przynieść ulgę, kiedy już doszło do zapalenia ucha zewnętrznego?

Gdy pojawi się zapalenie ucha, prawie zawsze oznacza to konieczność konsultacji z lekarzem. Jeśli czas mija, a ból nie ustępuje lub pojawia się ropna wydzielina, trzeba działać szybko. Jednak nie zawsze mamy taką możliwość od razu – a dotkliwy ból ucha może spowodować, że oczekiwanie na wizytę u lekarza będzie nam się naprawdę dłużyło. Środki łagodzące objawy zapalenia ucha zewnętrznego przydadzą nam się także, gdy zostanie już wdrożone leczenie – przyniosą nam ulgę i łatwiej nam będzie przeczekać czas, który musi upłynąć, aby objawy bólowe zniknęły np. na skutek działania antybiotyków.

Dużą pomocą będą preparaty, które mogą zarówno pomóc w łagodzeniu przebiegu zapalenia, ułatwić higienę (działanie antyseptyczne), jak i zapobiegać nawrotom problemów – zwłaszcza, jeśli jesteśmy w grupie ryzyka: często pływamy lub przebywamy w wilgotnych pomieszczeniach albo nosimy aparat słuchowy. Najskuteczniejsze i bezpieczne składniki zawarte w wyrobach medycznych, polecanych przy zapaleniu ucha to m.in.:

  • Gliceryna – pomaga w usuwaniu z ucha nadmiaru wody, tworzącej idealne środowisko do rozwoju bakterii i grzybów. Stanowi również ochronę przed czynnikami zewnętrznymi, jak zimno, wiatr i mróz. Dzięki niej możliwa jest szybsza odbudowa naskórka [3]. Pomaga także w zredukowaniu opuchlizny będącej efektem zapalenia [4].
  • Pantenol i dekspantenol – oba składniki mają skuteczne działanie w łagodzeniu podrażnień i sprzyjają regeneracji naskórka [5]. Pomagają również redukować świąd skóry, który jest bardzo uciążliwy przy rozwijających się infekcjach bakteryjnych i grzybiczych. Wykorzystanie ich w kroplach i maściach przyspiesza gojenie i przynosi ulgę.
  • Chlorek cetylopirydyniowy – jako składnik antyseptyczny doskonale wspomaga walkę z drobnoustrojami powodującymi zapalenia uszu. Skutecznie działa bakteriobójczo, grzybobójczo, a nawet wirusobójczo, dzięki czemu nie tylko może pomóc podczas infekcji, ale także pozwala zapobiegać ich nawrotom.
  • Salicylan choliny – ma działanie przeciwzapalne i przeciwbólowe, dzięki czemu w połączeniu z innymi składnikami w wielu przypadkach okazuje się wystarczający do uwolnienia się od dolegliwości [6].
  • Parafina – podawana w postaci kropli jest bardzo skuteczna w usuwaniu woskowiny z uszu. Nieprawidłowe zabiegi pielęgnacyjne sprzyjają infekcji, a nagromadzenie się nadmiaru zawartości w kanale słuchowym również może prowadzić do rozwinięcia się bakterii czy grzybów. Dogłębne oczyszczenie kanału słuchowego (ale przy pomocy preparatów rozpuszczających woskowinę, a nie patyczków kosmetycznych) bywa niezbędne, aby móc korzystać z innych środków.
  • Olejki eteryczne – niektóre z nich wykazują się silnym odkażającym i antybakteryjnym działaniem, a niektóre z nich łagodzą ból. Dlatego odpowiednia mieszanka olejków – np. geraniowego, lawendowego czy eukaliptusowego może być doskonałym sposobem na naturalne pozbycie się dolegliwości.
  • Wyciąg z nagietka – to naturalny i skuteczny środek przeciwzapalny oraz przyspieszający gojenie się ran. Działa szczególnie skutecznie przy owrzodzeniach skóry, stanach zapalnych, obrzękach i ma przeciwgrzybiczne działanie. Jest cennym składnikiem preparatów na zapalenie uszu.

Zapalenie ucha zewnętrznego jest dolegliwością, której nie wolno lekceważyć, a dodatkowo bywa uciążliwe z powodu nawrotów. Aby uniknąć powtarzania się tego problemu warto dbać o prawidłową higienę uszu oraz stosować środki zapobiegawcze w przypadku częstego kontaktu z wodą i wilgocią.

 

Redakcja

 

[1] https://www.sciencedirect.com/science/article/abs/pii/S2084530814000495

[2] https://www.aafp.org/afp/2001/0301/p927.html?ref=GoogleYuz.Com

[3] https://www.doz.pl/czytelnia/a15241-Gliceryna_glicerol_E422__wlasciwosci_i_zastosowanie._Czy_gliceryna_jest_szkodliwa

[4] https://link.springer.com/article/10.1007/s00405-007-0463-1

[5] https://www.mp.pl/pacjent/leki/subst.html?id=210

[6] https://www.mp.pl/pacjent/leki/subst.html?id=713

 

 

 

Dane

Natur Produkt Zdrovit Sp. z o.o.
ul. Nocznickiego 31
01-918 Warszawa
NIP 118-00-09-700
REGON 012092323
KRS 80429

Kontakt

Recepcja
Tel.: (22) 56 98 210
Sekretariat
Tel.: (22) 56 98 200
(22) 56 98 201
Fax: (22) 83 51 557

Rynek pozaapteczny
Tel.: (22) 56 98 226
Fax: (22) 56 98 237
pozaapteczny@zdrovit.pl
mgliniewicz@zdrovit.pl